Park Dzikowski w Tarnobrzegu to zabytkowy park pałacowy z XIX wieku, rozciągający się wokół Zamku Tarnowskich. Miejsce łączy w sobie historię magnackiego rodu z przyrodniczymi rarytasami – rosną tu pomniki przyrody, w tym najstarszy w Polsce miłorząb japoński. Park przechodzi właśnie długo wyczekiwaną rewitalizację, która ma przywrócić mu dawną świetność i ułatwić spacery po nierównym terenie.
To nie jest typowy miejski skwer. Dzikowski ma duszę pałacowego ogrodu, choć dziś bardziej przypomina zdziczały zakątek z historią wypisaną w każdym drzewie.
- najstarszy miłorząb japoński w Polsce
- piękne widoki na Zamek Tarnowski
- niezwykłe egzotyczne drzewa
- naturalna polana idealna na piknik
- rewitalizacja przywracająca dawną świetność
Historia związana z rodem Tarnowskich
Park powstał jako część zespołu rezydencjonalnego Tarnowskich w Dzikowie, jak dawniej nazywano tę część Tarnobrzega. Gdy Jan Feliks Tarnowski na początku XIX wieku wrócił z podróży po Italii, zabrał się za przekształcanie okolicznego terenu. Zrezygnował z formalnych ogrodów barokowych – zamiast tego stworzył rozległą łąkę zakończoną potężną lipą, a w dolnej części nasadził egzotyczne drzewa.
Pałac przebudowano w stylu neogotyku angielskiego w latach 30. i 40. XIX wieku. Projekt zlecono włoskiemu architektowi Franciszkowi Marii Lanciemu. Całość miała podkreślać starożytność rodu. W górnej części parku gazon prowadził wprost do zamku, a obok znajdowały się ogródki warzywne i oranżeria na ciepłolubne rośliny.
W parku urodził się Stanisław Jachowicz – autor wiersza „Pan kotek był chory i leżał w łóżeczku”. Z pożaru pałacu w 1927 roku uratowano rękopis „Pana Tadeusza” Adama Mickiewicza, który przez lata przechowywano w zbiorach dzikowskich.
Drzewa które przetrwały wieki
Największą atrakcją parku są zabytkowe drzewa, część z nich ma status pomników przyrody. Na pierwszym miejscu trzeba wymienić miłorząb japoński – według tradycji zasadził go sam Tadeusz Czacki, a dziś jest to najstarszy okaz tego gatunku w Polsce. Drzewo introdukowano na początku XVII wieku.
Rosną tu także tulipanowce o charakterystycznych liściach przypominających kształtem tulipany. W dolnej części parku zachował się stary drzewostan, który przetrwał kolejne pokolenia właścicieli. Wielka lipa na końcu łąki to punkt orientacyjny – widać ją z daleka i stanowi naturalną dominantę krajobrazu.
Wiosną w parku pojawia się agawa rosnąca przy zamku – egzotyczna roślina, która rzadko kwitnie w polskim klimacie. Gdy to się zdarza, staje się lokalną sensacją.
Co zobaczyć w Parku Dzikowskim
Spacer zaczyna się zwykle od górnej części, gdzie otwiera się widok na Zamek Tarnowskich – siedzibę Muzeum Historycznego Miasta Tarnobrzega. Budowla w stylu neogotyckim robi wrażenie, zwłaszcza gdy słońce pada na kamienne mury.
Dalej prowadzi rozległa łąka. Nie jest to przystrzyżony trawnik – raczej naturalna polana z trawą rosnącą swobodnie. Na jej końcu stoi wspomniana lipa, pod którą latem można odpocząć w cieniu. Dolna część parku to już prawdziwy las z alejkami wijącymi się między starymi drzewami.
Przy dolnym stawie planowane jest zagospodarowanie terenu – to jeden z elementów trwającej rewitalizacji. Obecnie spacerowanie po parku bywa utrudnione przez różnice wzniesień i zaniedbane ścieżki, ale właśnie to dzikie, nieco zapuszczone oblicze dodaje miejscu charakteru.
Rewitalizacja parku – co się zmieni
Od grudnia 2024 roku trwa projekt „Nowe Życie Historycznych Parków Wiśniowiec i Tarnobrzeg” realizowany wspólnie z ukraińskim Rezerwatem Narodowym „Zamki Tarnopolskie”. Wartość przedsięwzięcia to prawie milion euro, z czego większość pochodzi z funduszy Unii Europejskiej w ramach programu Interreg Next Polska-Ukraina.
Prace mają potrwać do listopada 2026 roku. Plan zakłada odnowienie alejek, zagospodarowanie terenu wokół dolnego stawu, montaż nowego oświetlenia, ławek i koszy na śmieci. Ścieżki zostaną utwardzone w naturalny sposób – priorytetem jest kamień i materiały organiczne zamiast betonu. Pojawią się też interaktywne trasy wycieczek przybliżające historię i przyrodę parku.
Fontanna, która od lat nie działa, ma zostać przywrócona do życia. Zaplanowano również prace inwentaryzacyjne drzewostanu i uporządkowanie krzewów, które miejscami zbyt gęsto zarosły alejki.
Dla kogo jest Park Dzikowski
To miejsce dla każdego, kto lubi spacery z historią w tle. Rodziny z dziećmi znajdą tu przestrzeń do swobodnej zabawy na łące, miłośnicy przyrody mogą śledzić rzadkie gatunki drzew, a pasjonaci historii – odkrywać ślady magnackiej przeszłości.
Park bywa miejscem wydarzeń lokalnych – od koncertów plenerowych przed zamkiem po rodzinne imprezy w stylu „Wielkanocnej Przygody”, gdzie organizowane są gry terenowe i zbiórki charytatywne. Latem odbywają się tu spacery z przewodnikiem, podczas których uczestnicy wyposażeni w lupy i lornetki poznają florę i faunę okolicy.
Nie jest to jednak park z bogatą infrastrukturą turystyczną. Brakuje toalet publicznych, a punkty gastronomiczne znajdują się poza terenem parku. To raczej miejsce na spokojny spacer niż całodniową wycieczkę z pełnym zapleczem.
Praktyczne informacje – dojazd, godziny, ceny
Park Dzikowski znajduje się w dzielnicy Dzików w Tarnobrzegu, bezpośrednio przy Zamku Tarnowskich. Dojazd samochodem jest prosty – z centrum miasta to zaledwie kilka minut jazdy. Można zaparkować w okolicy zamku, choć miejsca bywają ograniczone podczas wydarzeń.
Komunikacją miejską dojedziemy autobusami kursującymi w kierunku Dzikowa – przystanek znajduje się w niewielkiej odległości od wejścia do parku.
Wstęp do parku jest bezpłatny i dostępny codziennie przez cały rok. Nie ma formalnych godzin otwarcia – można spacerować o każdej porze, choć po zmroku oświetlenie pozostawia wiele do życzenia (do czasu zakończenia rewitalizacji). Na spokojny spacer warto zarezerwować godzinę, może półtorej, jeśli chce się obejrzeć także zamek od zewnątrz i zejść do dolnej części z drzewami.
Muzeum w zamku ma własne godziny otwarcia i bilet wstępu – aktualne informacje najlepiej sprawdzić przed wizytą na stronie Muzeum Historycznego Miasta Tarnobrzega.
Warto wybrać się tu wiosną, gdy kwitną drzewa, lub jesienią – wtedy stare lipy i tulipanowce prezentują się w pełnej krasie kolorów. Zimą park bywa pusty i ma swój melancholijny urok, choć zaniedbane ścieżki mogą być śliskie.